Cikël baritor prej Çun Lajçit, një shpirti qi barit nëpër yjet e qiellit dritën e ndijimeve

Çun Lajçi asht nji za i randsishëm i poezis shqipe, asht nji kumbim teptisës i njatij kushtrimi, qi tue end ndjenjat, si rrezet qi i gufojnë prej shpirtit, përshkon si prekje e beftë në çdo kohje e andje. Ambroz i pikon pena njiksaj zemre zjarmi, njiktij shpirti prushun n’yje. I kendon njajo zemer, çdo endje qi don me ken e prekun, n’prehjen e njatij mrekullimi. Ai asht nji poet dhe nji shpirt, nji pen dhe vullnes e nalt, qi tue u ba s’bashku i napin kuptim fjalës kënduese, amës që shkrep rrufeshëm n’kurmin e epshëm të njatyne gjendjeve, ku u blatohet perëndive të lashta e pasioneve toksore, me t’cillat jena shpërbly, si tue e meritu t’kenmin shëmbëlltyer e frymës së epërt.

Ky cikël poetik baritor vjen përmes kandje së kësaj pene si një jehon. Kur e lexoj m’behet sikur ndigjoj nji perrue epik qi shamaton n’teposhten e vet brenda meje. Beh e bzan me shpirtjen e atij adhurimi alpesh e andjesh. Ep e cek nahijeve, ku shpirti i prush, e tamli i vërshon poterisës nëpër vena. N’teh t’synit i prek kreshta e n’plis t’bardh i përulet bjeshka. N’kulla t’gurta e qiejve t’kthjellt si lodja, ai pahet e përlahet, tekatje, njatyne ndijimeve qi e hovin përpjet, e s’druhen me e lan bekue ku kroni currilon e pema zdeshet n’pritje t’bardhemtit flok t’borës e thinjave shprishun. Ku vasha asht e hyjt e zemra mëkon zjarme.

S’di ndryshe me i këndu njasaj kange qi m’bjen te gjaku e m’çon te pragu, veçse tue lyp n’fjalën e n’zjarmin e kumtit t’tij, yshtje e ngut me mbërri te altari qi ai ngre me fjalë e shpirt.

Albert Vataj

 

Poezit baritore të Çun Lajçaj

 

Porosi çobanishte

 

Sharovin untë mos ma le moj e mira e tbanit

se n’mbramje t’shkurtohet kablusha

ty prej cubash t’ruen ditën mua berret natën

mos harro me kashaisë mirë atkinë

dy herë me i dhanë taxhi

t’zanuemes mos t’i ligen vithet

mazi t’ketë tamel me pi

 

Bardhokat mos m’i mjel me unaza

moj herakja orë e tbanit

vrugtohen cicash mo’Zot m’nemin mua

krypën ma mallkojnë kur t’i çoj n’gjolla

ujin s’e pinë kur t’i zbres n’krua

 

Kur ta vnojsh mjelcën mes gjujve n’shtrungë

ti Butja ime e buktë

preki n’shpinë leshbardhat

shkoni rudinave thueju kullotni barë t’butë

e zdirgjuni pllajave

me barkun e gjinin plot

n’daç natën pak gushën me ta puthë

 

 

Prej shpatit t’i lëshova sytë

 

Zakes vizakes qafëholles

asaj syverdhës qerpik me rrema

që rrinte n’pragun e tbanit tue tjerrë

prej shpatit cubi ndalë e vrojtua

donte me sy me vjedhë

 

Rruzat n’fyt ia pa trupi iu dogj si pishë

xhylyt deshti prej shpatit m’u lëshua

si skyfteri kur e sheh kecin n’strehë kërshi

por s’mujti veç kangës fort ia krisi

tbanishtes zani me i shkua

 

M’prit t’i këputi rruzat n’qafë

ujin n’fyt ta pi se krejt jam shkrumua

nji mollë ta kafshoj nji ta mbajë fytverdhë

n’gjinin tand t’thahem si borzilok

rruza t’këputune tue mbledhë

 

Prej shpatit sytë lëshua ia kishte Zakes

luejt ia kishin mendjen rruzat n’fytin e bardhë

allti kishte qitë tri herë edhe knua kangë

e qeshë kishte vizake fytverdha

 

Tri javë kopil smutë jam kanë

s’je ardhë me thirrë dadën të dera

 

Kurrizi i Dardanisë, 10.11.2019

 

Kur vdisej nga malli

 

Pse heret shtratit dole Salih i mallit

vnoja samarin kalit nanëloke

teshat nuse ndrromi

n’bjeshkë shtatë vjet s’jam kanë

me i pa sykat n’hije t’çetave tue mrizua n’borë

pa bukë mund t’jenë çobania

pa qull qentë me klyshë

s’e dini sa fort malli m’ka marrë

 

Pse mestet e reja i mbathe

bjeshkës heret iu ngjite n’vraçin e zi

n’gjysë t’bjeshkës me pushua pse u ndale

ç’tu desht vajin e qyqes me ndi

tjetër zanat e futuemja s’ka

 

Pse mallin e bjeshkës ai za me ta zgju

ti thekshem me ia thanë kangës prej mallit

me i ba sy e vesh çika e gra

shtatë martina n’trup me t’i kallë

burrat prej inatit

 

Pse Salih Sylë u nise me vraçin e zi

mbas shtatë vitesh mall bjeshkësh dekë me t’u ba

shakull n’shpinë kali te shpia me t’kthy

nusja me t’i vajtua mestet n’kamë

nana me mbetë pa ty

Prishtinë (Kurrizi i Dardanisë), 11.11.2019

 

 

Ku ma le lum baca besën

 

Ajo përmbys rrinte n’shalë kali

fytyrën mbulua me duvak

kryet mos me çua

shtatin mos me ndreqë

deri t’largohet nga shtëpia

tre konopë samari larg

zakon i vjetër i mirë ndër male

n’shkjekat e tirqve pehateshin koburet

për ujq e për valle

 

Tupani i çkyente mjegullat e vona

dasmorët me shpata tue vallzua

i therte n’zemra zurla

nusja përmbys me adetin e vjetër

gjysëm vaj gjysëm gjamë

jaranit n’rogë mali rritën tue ia shkurtua

 

Kur i pa n’mallim bardhokat qyqe vetëm

t’madhe piskati s’u durua

ta nxifsha duvakun shami kuqe

siç ma shitove zemrën mua

kallxoma ditën kur t’bahesh për nuse

t’thojsha

se unë t’marr për grua

 

Ku ma le besën e tufat n’brinat e ogiçave

ku mbeti jarania e gaisjet tua n’mrize

zylyfi e mestet ku po mbesin

ku mbeti dashunia

ti shkove

e thojshe bashkë do t’vdesim

Prishtinë, Corner Kaffé, 13.11.2019