Allen Ginsberg, poeti i zërit të fuqishëm, fshikulli prej zjarri dhe sarkazme i mendimit dhe veprimit, politik dhe social

Allen Ginsberg është poeti kryesor i gjeneratës Beat që kulmoi në vitin 1950. Ai ishte po ashtu edhe zëdhënës aspiratave kundër luftës. Duke qene ikonë e kontra kulturës ai mbeti zëri më autentik amerikan, një zë i fuqishëm që la gjurmë të thella në vetëdijen amerikane dhe në botkuptimin e kohë. Ginsberg ishte përgjegjës për çlirimin e frymës së poezisë amerikane të mesit të shekullit XX.  Duke qenë një përzirje e W. Blake, W. Whitman, E. Pound dhe W.C. Williams ai vetëm shtoi edhe humorin e tij shpërthyes, grotesk e të ndjeshëm, duke e zënë kështu një vend shumë të rëndësishëm në poezinë moderne botërore.

Irwin Allen Ginsberg  u lind më 3 qershor 1926  dhe u shua më 5 prill 1997. Ai mbamendet si poeti modern më i rëndësishëm amerikan. Ginsberg, jo më pak i rëndësishëm ishte edhe në lëvizjen kundër militantizmit, materializmin ekonomik dhe represionit seksual. Spikaste si personifikim i aspekteve të ndryshme të kundërkulturës, siç ishin; pikëpamjet e tij mbi drogat, armiqësia ndaj burokracisë dhe hapja ndaj feve të Lindjes.

Ginsberg ishte një praktikues budist, i cili ka studiuar gjerësisht disiplinat fetare Lindore. Jetoi në mënyrë modeste, duke blerë rrobat e tij në dyqane të dorës së dytë dhe banoi në apartamente të përvuajtur në Village East New York. Një nga mësuesit e tij më me ndikim ishte budisti tibetian, Nderuari Chögyam Trungpa, themeluesi i Institutit Naropa në Boulder, Kolorado.

Ginsberg mori pjesë fuqimisht në protestat politike, duke mbrojtur kauzën   "jo-dhunë" dhe "jo-luftës". Ai shquhej si një veprimtar kundër Luftës së Vietnamit dhe luftës kundër drogës. Poema e tij "Shtatori në Jessore Road", ngre zërin dhe mbron interesat e emigrantëve duke nxitur përmes artit vëmendjen për gjendjen e refugjatëve amerikanë. Këtë e konsideron si vlerë kritiku letrar Helen Vendler, i cili e përshkruan Ginsberg si këmbëngulës i palodhur në protestuar kundër "politikës imperialiste, dhe persekutimin e të pafuqishmëve."

Përmbledhja e tij "Rënia e Amerikës" merr Çmimin Kombëtar Book në SHBA, për poezinë në vitin 1974. Në vitin 1979 ai mori nga "National Arts Club" medaljen e artë dhe u pranua në Akademinë Amerikane dhe Instituti i Arteve dhe Letrave. Ginsberg ishte finalist i Çmimit Pulitzer në vitin 1995 për librin e tij "Përshëndetje kozmopolite": Poezi 1986-1992 .

 

ALLEN GINSBERG

Intiligjence Verbuese

Shtegtoj prej vdekjes

Per te bere nje shnje jete perseri ty

E ashper dhe e mrekullueshme si perplasje veturash

Ne Plaza de Armas

Betohem qe une kam pare Driten

Nuk do te deshtoj per te puthur faqen tende te

Nevertishme

Kur qivuri yt mbyllet.

Dhe vajtuesit njerezore ikin

Ne te tyren, te vjetren Enderr

Dhe ti zgjohesh ne Syrin e

Diktatorit te Universit

Nje tjeter mrekulli e merzitshme ! Une jam

Gabuar perseri !

Indiferenca jote ! Entuziazmi im !

Une ngul kembe ! Ti kollitesh !

Humbur ne dallget e arit qe

Ecin permes kozmosit

Ah, jam I lodhur duke kembengulur ! Mirupafshim

Te shoh vizione

Sonetat e tua te pastra?

Dua te lexoj, me te ndyrat, te tuat

Shgarravinat secrete

Shpresa jote, ne te tijen, me te pahijshmen, madheshti,

Zoti im.

Vdekja nga te gjitha frontet

Nje hene e re shikon poshte ne planetin tone te embel, te semure

Orioni ndjek arushen e palevizshme ne mesrruge permes qiellit

Nga dimri ne dimer. Une zgjohem heret ne shtrat,

Kufoma fluturuese

Mbuluar me carcafe gazi te ndricuar, koka me dhemb,

Tempulli majtas

Fibrat e trurit pulsojne per Vdekjen e Pules dhe miriada morrash

Shperndare ne arsenikun e bardhe qe deperton ne

Perrenj, Kacabujte e qytetit

Hedhin valle ne dyshemete e kuzhinave te vendit,

S'ka bese per mua.

Djem tokesore te prere & hordhi vajzash pergjysem &

Fryme e lire

Thote kompjuteri ekspert Revolucionar:

Gjysma e populates se bakterit te globit blu, me

Shume se ç'duhet,

Ruajne mushkerite e tuburllta nga pneumonia e ndyre.

Une thirra nje shfaroses qe lagu dyshemene e murit me

Vaj-vrases tartabiqesh: Qe do te njome trurin tim me

Vaj vrases !

Zgjohem para agimit, I tmerruar nga zoterimet e mia te drunjta,

Librat e mij gnostike, goja ime zelarte, plakja

Dashuron heshtjen, magjepsja

Ktheht ne imazh parajse, trupi im I dhjamur, I paafte

Per seks, babai duke vdekur

Qytetet e tokes te helmuara ne lufte, arti im I

Pashprese

Mendja e fragmentarizuar- dhe ende abstrakte-

Dhimbje ne

Tempullin majtas te vdekjes se gjalle.

Punk rock-u yt qaramani im I madh

Do ti tregoj nenes sime te shurdher per ty! Te

Rrezuar ne dysheme

Dhe haji pelenat e gjyshes tende! Daulle,

Sa shume zhurme, ti do nje revolucion?

Dua apokalipsin? Shpertheje nje tingull dinamiti?

S'mund te eksitohem. Me zelarte! Me me shume vese!

Qihu ne *****! Thithme! Eja ne veshet e mi!

I dua ato kerthizat e rozta, barkore!

Premtome, ti do te me vrasesh mua ne kanal me orgazem!

Do te t'a blej bileten per klubin tend te nates,

Dua te behem bust!

50-vjec dua te iki! Me kamzhik & zinxhire & lekure!

Qellome me shuplake! Puthme ne sy! Thithme kudo

Nga kopeshtet e Mabuhay-t tek CBGB, breg me breg

Nga kafka ne gishtin e kembes. Jepma kitaren tende elekrite nudo,

President Punk, gelltite F.B.I-ne me gojen tende te madhe.

Kenge

Peshe a botes eshte dashuria

Poshte barres se vetmise

Poshte barres se pakenaqesise

Pesha qe ne mbartim eshte dashuria.

Kush e mohon?

Ne enderra preket trupi,

ne mendime krijohet nje mrekulli,

ne imazhinate nje ankth derisa lind

ne nje human-

veshtron jashte zemres

djegur me deliresi

per barren e jetes

qe eshte dashuria,

po ne qe mbajtem peshen te keputur

dhe keshtu ne duhet te pushojme

ne krahet e dashurise

ne fund duhet pushuar ne krahet e dashurise.

S'ka prehje pa dashuri

S'ka gjume pa endrra

Tashme te krijuara ne imazhinaten e njeriut

Bere e kapshme per adhurim

Ndodhet nje i brendshem

I meparshem imazh

I hyjnores

Qe ma ben me shenje jashte

Per pelegrinazh.

O i ardhshem, i paimazhinueshem ZOT.

Amerika

Amerika, t'i kam dhene te gjitha dhe tani s'jam asgje

Amerika kur do t'i japim fund luftes njerezore?

Shko qihu ne ***** me bomben atomike

S'dihem mire, mos me trazo

Amerika kur do te jesh engjellore?

Kur do ta shohesh veten tende permes varrit

Amerika pse biblotekat e tua jane plot?

Jam i semure nga kerkesat e tua te cmendura

Ti me ben mua te jem I shenjte

Refuzoj te heq dore nga mania ime fikse

Amerika mos me tundo, e di se c'po bej

Amerika, lulet e kumbulles po bien

Ti duhet te me kesh pare duke lexuar Marksin

Psikoanalisti im mendos se jam krejtesisht ne rregull

S'dua te them lutjet e Krishtrit

Une kam vizione mistike dhe vibrime kozmike.

Maredheniet ne te cilat une mendoj realitetin

Realiteti eshte nje ceshtje

Qe te kuptosh sa reale

Bota eshte tashme

Koha eshte perjetesi

Skajore dhe e palevizshme

C'dokush nje engjell

Eshte misteri i qiellit

I ndryshimit te se perfektes

Perjetesi absolute

Ndryshime! Veturat gjithmone

Shkojne poshte rruges

Dritat fiken e ndizen

Burri jeton si nje kurve

E palumtur ne River Street qe

Ne perjetesine e saj gjen veten

Nje cift dollaresh dhe shume

Vertejtje te rreme ne kthim

Per kerkimin e dashurise fizike.

Poshte botes ka plot *****, e plot pidha.

Plot goje dhe ***

Poshte botes ka shume sperme, shume peshtyme, qe

Bashkohen ne perrenj

Ka shume *** poshte botes, qe derdhet poshte

Qyteteve ne lumenj

Shume urine rrjedh nen bote,

Shume qyrre nen flegrat e botes industriale, djerse

Poshte krahut te hekurt te botes, gjak

Qe shkulmon jashte kraharorit t botes,

Liqene te pamate lotesh, dete te vjellurash te semura

Qe vershojne permes hemisferave

Qe pluskojne drejt Sargaseve, rrecka te vjetra me vaj

Dhe alkol frenash, nafte humane

Poshte botes ka dhimbje, kofshe te thyera, napalmi

Digjet ne floket e zinj

Insekticitdete qe ndotin zbaticat oqeanore, lodra

Plastike notojne permes Atlantikut

Ushtare kukulla popullojne Paqesorin, bombarduesit

B-52 i marrin frymen ajrit te xhungles

Me vazhdat e tymit dhe brezat e shndritshem

Gumezhitje robotesh qe vrullojne mbi tarracat orizore

Duke hedhur tufa granatash, sazcme

Plastike te shperndara ne mish, mina dhembe dragoi

& flake xhelatinoze

qe bie ne catite prej kashte dhe buajve te ujit,

duke shpuar kasollet prej kashte me cifela shrapneli,

transhete mbushur me gaz helmues luftarak te

pluhurave eksplozive

poshte botes ka kafka te thyera, kembe te copetuara,

kokerdhoke te prere

gishta te prere, nofulla fertile,

dizanteri, miliona te pastrehe, zemra te torturuara,

shpirtera te zbrazur…

Ode diellit qe perendon

Lidnja plot indjiane prej tymi e hekuri

Perreth nje kurore te thyer

Harketari i llumit te Jersey-t

Zhveshur, me nje mantel te pluhurosur

Hekurudha zvarritet drejt nje flake

Ku dielli mishtor shkon poshte.

Shkelqimi I Apollonit, hija e kocise

Rrenqethje ne pragvdekje

Brigjet e qelibarta mbi livadhe

Ku pajtonet jane braktisur

Veniten ne nje dritehije te erret

Fantazma e mengjesit qe digjet.

Drejt perendimit te veshtrimit te shtrember te botes

Ne funeralin e reve te shiut,

qielli i ftohte, i palevizshem digjet flake,

lindur prej nje turme qe vdes,

agimi ne fund te diteve,

drite e pergjakur nen qefin.

Ne dominimin prej varrit te nates

Shume profeci mblidhen

Derisa perandorite e defrimit zbresin

Trupat e tyre zgjohen ndersa ne enderrojme

Dhe veshin petkun tone qe shkelqen

Kurora, ende ndrit me madheshti dhe shkelqen.

 

Poshte botes eshte nje sy

Hapur ne nje shpelle te verber

Dhe nje kafke ne perjetesi

I zbulon indiferencen varrit;

toka rrotullohet dhe dita mund te vdese,

dhe deti i pranon valet.

Kockat e mia po barten me tren

Drejt perendimit ku dielli ka shkuar

Nata eshte erresuar tej ne shi

Dhe ylbei i dites u zhduk

Qytetet e plakura permbi rrafshinen

Dhe tymi ngrihet siper, jashte nga guri.

Kali i hekurt

Karma

E akumuluar duke bombarduar Vietnamin

Trupi i Kalmes me napalm djegu

Mosbesimi i Karmes…

Karma e plumbave prapa kokes

Karma e foshnjeve… shkaterruar duke klithur

Karma e popullatave qe leviz nga qendra ne qender

Te arrestit

Karma e rryshfeteve, Karma e parave te gjakut.

 

 

LSD (lloj droge halucinative)

 

Eshte nje perbindesh me miliona sy te shumefishte

Eshte i fshehur ne te tera, eshte elefanti dhe uni

Gumezhin ne makinen e shkrimit elektrike

Eshte elektricitet I lidhur me veten, nese ka

Percjellesa

Eshte nje rrjete e pamate merimange

Por ne fundin e larget te Universit merimanga

Symillioneshe nuk ka emer

Rrotullohet rreth vetes pafundesisht

Perbindeshi qe nuk eshte perbindesh afrohet

Me mollet, parfumin, herkurudhat,

Televizionin, kafkat

Nje Univers qe ha dhe pi vetveten

Gjak nga kafka ime

 

Krijese tibetione me gjoks leshator dhe Zodioku

Ne stomakun tim

Kjo viktimi sakrifimi e paafte te shijoje pakez kohe te mire

Fytyra ime ne pasqyre, floket e holle, gjak qe tejmbush

Damaret poshte suve te mi, rubinete thithese, nje dekompozim,

duke biseduar per epshin

nje kafshim, nje hungerime, nje kontraktim i ndegjegjshem

ne pafundesi

nje ngjethje ne syte e tere Universit

Duke u munduar t?i arratisem qenies time,

I paafte t?I shpetoj syrit

Jo, a do ti qe une te behem Zot?

A ka ndonje pergjigje?

Gjithmone duhet te kete nje pergjigje?

Pergjigjesh ti.

Dhe atje ku mua me vjen mbare te them; PO ose JO

Faleminderit Zot une s?jam Zot.

Faleminderit Zot une s?jam Zot.

Droje

Dhe duhet te jete nje ai nje ata dhe nje gje pa pergjigje

Zvarritet, prêt eshte e qete, po fillon

Eshte trumpeta e luftes, eshte Skleroze e

Shumefishte

Nuk eshte shpresa ime

Nuk eshte vdekja ime ne perjetesi

Nuk eshte fjala ime, jo poezia

Dhe une kam bere nje imazh te perbindeshit ketu

E do te bej edhe nje tjeter

Te ndjehet si Kriptozoid

Te zvarritet e te valezoje ne det

Te vije te nenshtroje qytetin

Te pushtoje heshturazio c?do Vetedije

Te jete delikat si Universi

Te me beje te vjell

Sepse kam frike se s?do ia shoh fytyren

Te shfaqet ne c?do rast

Te shfaqet kudo ne pasqyre

Te shpelahet nga pasqyra si deti

Te jete miriada valezimesh

Te shpelahet nga pasqyra e te mbyse shikuesin

Te permbyte boten kur bota te mbytet

Te vetmbytet

Te pluskoje jashte si nje kufome e mbushur me muzike

Zhurmat e luftes ne koken e tij

Nje foshnje qesh ne barkun e tij

Nje klithme agonie ne detin e erret

Nje buzeqeshje ne buzet e statujes se verber

Ishte atje, nuk ishte e imja

Dua t'a perdor ate per veten time

Per tu bere heroik

Por nuk shitet per kete vetedije

Shkon sipas udhes se vet gjithmone

Te kompletoje gjithe krijesat

Verjani veshin fjales sime

Eshte nje kurth fantazem nga prifti ne Sikim ose Tibet

Kurth Fantazme

Ku imazhi i universit ne miniature

Ndihet pjese e ndergjeshme e makines se nderthurur

Duke bere dallge, tej jashte ne kohe per spektatorin

Ky imazh energjie qe riprodhon veten ne

Thellesite e kozmosit qe prej fillimit

Ku mund te ishte nje O ose nje Aum

Dhe variantet gjurmuase, te perbera nga te njejtat

Rrathe boterore periferike

Ajo vete ne te njejtin model si Dukja e tij origjinale

Duke krijuar nje imazh me te madh te vetes permes

Humnerave te Kohes

Rrotullohen jashte permes mjegullnajes se larget

– & Astrologji me shtrirje te gjere

– Permbajtja, te jete e vertete ne nje Mandala

– Te pikturuar ne lekuren e elefantit

Me jep nje arsye te shendoshe

Me jep nje arsye te egzistoj

Me jep nje pergjigje te pafundme

Nje ndergjegje per t'u ndare dhenje ndergjegje per t?u pare

Une jam percaktuar te jem njeri, ose

Te tjeret te thone se une jam

Te dy dhe asnjeri

Mund te kujdeset per veten, pa mua

Eshte dyfish pa pergjigje (nuk I pergjigjem atij emri)

Gumezhin me makinen elektrike te shkrimit

Ajo shtyp nje fjale fragmentare, qe eshte

Nje fjale Fragmentare.

– MANDALA

Zoti kercen mbi trupat e tyre

Lule te reja celin duke harruar vdekjen

Sy qiellore pertej zemerplasjes se iluzionit

Shoh Krijuesin shend e vere

Banda ngrihet lart ne himnin e botes

Flamuj e banderola valviten ne kufijte mendor

Nje imazh ne fund mbetet, nje miriade sysh ne

Perjetesi!

Kjo eshte puna! Kjo eshte njohuria! Ky eshte fundi I njeriut.

Prezence e tmerrshme

Luan qe ha mendjen time tani,

Per nje dekade duke ditur vetem

– Urine tende

Jo harene e kenaqesine tende

O ulerime e Universit,

Si une jam zgjedhur

Ne kete jete kam degjuar premtimin tend,

Jam gati te vdes

– I kam sherbyer o Lord

Prezences tende te lashte e te vdekur urie,

Pres ne dhomen time te meshires tende

Nje rreth pambarim I mundesive perleshur ne Agjsesi

Me c'do gabim ne shkrimet e pashmangshme qe prej fillim te kohes.

O Fantazme qe mendja ime ndjek nga viti ne vit?

Gjigand jashte kohes?

Kale i pakapshem qe kaleron jashte varrezes?

Pikellues? Qesh pa goje,

Zemer qe kurre s'pati epsh per te vdekur

Premtim qe nuk u be?

 

Ngushellues? Shkaterrues i Botes? Krijues i

Iluzioneve gjoksore.

 

Shenime per Hungerimen

E shenjte! E shenjte! E shenjte!

Bota eshte e shenjte! Shpirti eshte I shenjte!

Lekura eshte e shenjte!

Hunda eshte e shenjte! Gjuha dhe **** dhe dora dhe

Vrima e bythes, te shenjta!

C'do gje eshte e shenjte! C'dokush eshte I shenjte!

Kudo eshte shenjteria! Cdo dite eshte ne perjetesi!

C'do njeri eshte engjell!

Pavleftesia po aq hyjnore sa sublimja!

I cmenduri eshte I shenjte sa ti shpirti im je I shenjte!

E shenjte nena ime ne azilin cmendine!

Te shenjte karat e gjysherve te Kansasit!

E shenjte vetmia e gradacelave dhe dyshemeve!

Te shenjta kafete mbushur me miliona!

Te shenjte lumejte misterioze te loteve nen rruge!

E shenjte Koha ne perjetesi, e shenjte perjetesia ne Kohe,

Te shenjte oret ne Kozmos, I shenjte dimensioni I katert, e shenjte internacionalje e peste.

E shenjte falje! Meshira! Feja! Te shenjtat! Tonat!

Trupat! Vuajtjet! Shpirtmadhesia!

E shenjte miresia intilidhente, ekstra briliante,

Supernatyrale

E shpirtit.

Artikuj të ngjashëm